Choć moneta 10 groszy może wydawać się niepozorna, to kryje w sobie wiele detali, które czynią ją interesującym przedmiotem codziennego użytku. Jej konstrukcja, materiał i parametry techniczne są efektem lat doświadczeń i kalkulacji ekonomicznych. Ile jednak waży taka moneta? Sprawdźmy to w szczegółach.
Ile waży moneta 10 groszy?
Na pierwszy rzut oka, moneta 10 groszy to typowy drobniak – niewielki, srebrzysty, często pomijany w portfelach, ale bardzo potrzebny w codziennych transakcjach. Waga monety 10 groszy wynosi dokładnie 2,51 grama i jest to wartość określona przez Narodowy Bank Polski. Waga ta obowiązuje niezależnie od rocznika emisji, ponieważ mimo zmian w materiałach, parametry fizyczne pozostają niezmienne.
Warto zaznaczyć, że waga 10 groszy jest większa niż 2 grosze (2,13 g), ale mniejsza niż 5 groszy (2,59 g). Jest to zaskakujące, biorąc pod uwagę, że 10 groszy ma mniejszą średnicę niż 2 grosze. To efekt zastosowania różnych stopów metali oraz zmiennej grubości monety.
Moneta 10 groszy waży 2,51 g i ma średnicę 16,5 mm – to standard obowiązujący w Polsce od 1995 roku.
Jakie są wymiary i cechy fizyczne 10 groszy?
Oprócz masy, każda moneta posiada zestaw sztywnych parametrów, które gwarantują jej zgodność z systemem monetarnym i umożliwiają automatyzację obsługi w maszynach vendingowych. Średnica monety wynosi 16,5 mm, a grubość to 1,7 mm. To oznacza, że choć jest cięższa od 2 groszy, to jest od niej mniejsza.
Ważną cechą jest również rant, czyli krawędź monety. W przypadku 10 groszy jest to rant naprzemiennie gładki i ząbkowany. Taki układ nie tylko ułatwia rozpoznanie monety dotykiem, ale również zabezpiecza przed fałszerstwami, ponieważ trudniej go odtworzyć.
Średnica
Moneta 10 groszy ma średnicę 16,5 mm. Dla porównania, mniejsza jest tylko jednogroszówka (15,5 mm). Dwugroszówka ma już 17,5 mm, a pięciogroszówka aż 19,5 mm. To pokazuje, że w systemie monetarnym nie zawsze większy nominał oznacza większy rozmiar.
Grubość
Grubość wynosi 1,7 mm i jest zbliżona do innych monet groszowych. Dzięki temu wszystkie monety mieszczą się w portfelach i kasach fiskalnych bez problemu. Taka grubość zapewnia również wystarczającą wytrzymałość mechaniczną.
Krawędź
Rant monety 10 groszy wyróżnia się naprzemienną strukturą – część krawędzi jest gładka, a część ząbkowana. Takie rozwiązanie umożliwia szybką identyfikację dotykiem, co ma znaczenie np. dla osób niewidomych lub w warunkach ograniczonej widoczności.
Z jakich materiałów wykonana jest moneta 10 groszy?
Skład chemiczny monety 10 groszy zmieniał się na przestrzeni lat, głównie w celu redukcji kosztów produkcji. Do 2019 roku moneta była wykonana z miedzioniklu (MN25), czyli stopu zawierającego 75% miedzi i 25% niklu. Zapewniało to trwałość i odporność na korozję.
Od 2020 roku Narodowy Bank Polski wprowadził istotną zmianę – rdzeń monety wykonany jest ze stali, a całość pokryta jest cienką warstwą miedzi i niklu. Dzięki temu wygląd monety pozostał ten sam, choć jej produkcja jest znacznie tańsza.
Miedzionikiel (MN25)
Ten stop był używany od początku emisji monety w 1995 roku. Dawał wysoki połysk, był odporny na ścieranie i nie korodował. Miedź odpowiadała za twardość, a nikiel za estetykę i dodatkową trwałość.
Stal pokryta miedzią i niklem
Nowoczesne rozwiązanie wprowadzone od 2020 roku. Stalowy rdzeń jest tańszy, ale podatny na rdzewienie. Dlatego pokrywa się go warstwą miedzi i niklu, co zapewnia ochronę i dobrze znany srebrzysty wygląd.
Dlaczego zmieniono materiał?
Powód był prosty – oszczędności. Produkcja milionów monet rocznie generuje znaczne koszty. Zastąpienie miedzioniklu stalą pozwoliło znacząco obniżyć wydatki, bez wpływu na funkcjonalność monety.
Ile monet 10 groszy mieści się w kilogramie?
Dla wielu osób ciekawostką może być, ile sztuk dziesięciogroszówek mieści się w jednym kilogramie. Przy wadze 2,51 g na sztukę, w jednym kilogramie zmieści się około 398 monet. To daje wartość nominalną 39,80 zł.
Oto przeliczenie dla większej ilości monet 10 groszy:
- 1 kg – 398 monet = 39,80 zł
- 10 kg – 3 984 monet = 398,40 zł
- 100 kg – 39 840 monet = 3 984 zł
- 1 tona – 398 406 monet = 39 840,60 zł
Jak widać, tona 10-groszówek to prawdziwy ciężar – nie tylko fizyczny, ale też logistyczny. Wartość jednej tony takich monet to prawie 40 tysięcy złotych, chociaż ich transport wymagałby solidnego sprzętu i cierpliwości.
Jakie są różnice między rocznikami 10 groszy?
Moneta 10 groszy przeszła kilka zmian od czasu jej pierwszego wprowadzenia do obiegu w 1995 roku. Najważniejsze zmiany dotyczyły materiału oraz wyglądu awersu.
W latach 1995–2016 moneta posiadała klasyczny awers z orłem oraz była wykonana z miedzioniklu. W 2017 roku wprowadzono nowy wzór awersu – orzeł został nieco unowocześniony. W 2020 roku natomiast zmieniono skład surowcowy – zamiast miedzioniklu zastosowano stal pokrytą miedzią i niklem.
Lata emisji
Moneta była bita w wielu rocznikach. Oto lista wybranych lat emisji: 1995, 1999, 2001, 2005, 2010, 2014, 2017, 2019, 2020, 2022, 2023. W każdym z tych okresów zachowano te same parametry techniczne, choć zmieniały się szczegóły produkcyjne.
Jak wygląda moneta 10 groszy w porównaniu do innych?
Choć często mylona jest z 5 groszami (ze względu na podobny rant), jej rozmiar i masa pozwalają na łatwe rozróżnienie. Poniżej znajdziesz porównanie z innymi popularnymi nominałami:
| Nominał | Waga | Średnica | Grubość |
| 1 grosz | 1,64 g | 15,5 mm | 1,4 mm |
| 2 grosze | 2,13 g | 17,5 mm | 1,4 mm |
| 5 groszy | 2,59 g | 19,5 mm | 1,4 mm |
| 10 groszy | 2,51 g | 16,5 mm | 1,7 mm |
| 20 groszy | 3,22 g | 18,5 mm | 1,7 mm |
| 50 groszy | 3,94 g | 20,5 mm | 1,7 mm |
Dlaczego waga monety jest tak istotna?
Waga monety ma znaczenie nie tylko dla kolekcjonerów czy kasjerów. Odgrywa istotną rolę w automatycznych systemach rozpoznawania monet – automaty sprzedające, parkometry czy maszyny biletowe analizują między innymi wagę i rozmiar monety, aby potwierdzić jej autentyczność.
Dodatkowo, ustalona waga pozwala zachować zgodność z przepisami monetarnymi oraz ułatwia logistykę produkcji, transportu i przechowywania. Nawet drobna zmiana w gramaturze mogłaby wpłynąć na cały system obrotu gotówkowego w kraju.
Waga 10 groszy (2,51 g) została precyzyjnie ustalona przez Narodowy Bank Polski i od lat pozostaje niezmienna, mimo zmian w składzie surowcowym.
Co warto zapamietać?:
- Waga monety 10 groszy: 2,51 g, co czyni ją cięższą od 2 groszy (2,13 g) i lżejszą od 5 groszy (2,59 g).
- Wymiary: Średnica 16,5 mm, grubość 1,7 mm; rant naprzemiennie gładki i ząbkowany dla łatwej identyfikacji.
- Materiał: Od 2020 roku moneta wykonana jest ze stali pokrytej miedzią i niklem, co obniża koszty produkcji.
- Ilość monet w kilogramie: W jednym kilogramie mieści się około 398 monet 10 groszy, co daje wartość nominalną 39,80 zł.
- Różnice między rocznikami: Moneta była emitowana od 1995 roku, zmieniając materiał i wygląd awersu w 2017 i 2020 roku.
